In 2014 formuleerde het Amsterdamse college de wens om een hoofdstedelijke Mensenrechtenagenda te ontwikkelen. In het kader daarvan hebben Tertium en Pakhuis de Zwijger de opdracht gekregen om in de hele stad met verschillende groepen Amsterdammers gesprekken te voeren over de mensenrechtensituatie in de stad.

Tussen april en december 2015 hebben honderden Amsterdammers in kleine groepen intensief met elkaar gesproken. De 32 gesprekken vonden plaats in buurthuizen, scholen, cafés en stadsdeelkantoren. Amsterdammers van allerlei leeftijden, culturele achtergronden, religies, opleidingsniveau en maatschappelijke positie gaven tijdens de bijeenkomsten hun mening. Het participatietraject eindigde met het aanbieden van het rapport Amsterdammers over Mensenrechten aan wethouder Simone Kukenheim.

sieraad5

Locaties en deelnemers

Pakhuis de Zwijger en Tertium hebben per stadsdeel 3 bijeenkomsten georganiseerd op plaatsen waar Amsterdammers al samenkomen, zoals op scholen, in buurthuizen en bij belangenverenigingen. De keuze van deze plekken is zo gemaakt dat met allerlei Amsterdammers van verschillende achtergrond (leeftijd, opleidingsniveau, politieke voorkeur, etniciteit) het gesprek wordt gevoerd. Daarnaast zijn 6 mensenrechtengesprekken gevoerd met cursisten van Nederlands als Tweede Taal. In elk stadsdeel is tenslotte ook een Stadsdeelgesprek op het stadsdeelkantoor gevoerd. De deelnemers aan alle gesprekken samen vormen een mooie dwarsdoorsnede van de Amsterdamse samenleving.

havelaar

Gespreksleiders

Voor het voeren van deze gesprekken hebben Pakhuis de Zwijger en Tertium een groep Amsterdamse gespreksleiders samengesteld van verschillende achtergronden. Zij ontvingen een speciale training om goed voorbereid de stadsgesprekken te kunnen leiden. Bovendien kregen zij een training van een specialist van Amnesty International die hen op de hoogte bracht van relevante kennis rond mensenrechten.

nt2-boven-t-ij

Format

Om de uitkomsten van de mensenrechtengesprekken met elkaar te kunnen vergelijken, is een vast format gehanteerd. Hierbij is gebruik gemaakt van de kennis van People’s Movement for Human Rights Learning, van Shulamith Koenig, de Amerikaanse bedenker van de Mensenrechtenstad. Het format is zo uitgebreid en aangepast om het geschikt te maken voor een kwalitatieve analyse. Vaste onderdelen van elk mensengesprek waren:

  • Gezamenlijk hardop doorlezen van (een vereenvoudigde versie van) de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.
  • Gesprek met buurman/vrouw over de vraag: van welke mensenrechten ben je bewust dat je ze hebt? En welke van jouw mensenrechten zijn wel eens geschonden?
  • Amsterdam Topstad / Amsterdam Rotstad: oefening waarbij deelnemers op een denkbeeldige lijn gaan staan en onderling discussiëren over de vraag of Amsterdam het goed of niet goed doet op het gebied van mensenrechten.
  • Misstanden in Amsterdam: groepsgesprek over de vraag welke misstanden op het gebied van mensenrechten in Amsterdam zo snel mogelijk moeten worden aangepakt en wie dat moet doen.
  • Het schrijven van een ansichtkaart aan de gemeente Amsterdam met een concreet advies over het lokale mensenrechtenbeleid

checkpoint2

Mensenrechten in het dagelijks leven

Inzet van de gesprekken vormde het idee dat mensenrechten geen abstracte, juridische teksten zijn, maar relevantie hebben voor het dagelijks leven van alle Amsterdammers. Door de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens als uitgangspunt te nemen voor gesprekken over wat wel en wat niet goed gaat in de stad, werden deelnemers uitgedaagd om alleen die punten te benoemen die voor hen principieel zijn.

manor3

Eindrapport

}}} Amsterdammers over mensenrechten (PDF)